bỏ mình
Định nghĩa
- Động từ:
- Hy sinh tính mạng, chết vì một mục đích cao cả: "bỏ mình" diễn tả hành động tự nguyện hoặc buộc phải đánh đổi mạng sống của bản thân vì một lý tưởng, trách nhiệm, hoặc người khác. Từ này mang sắc thái trang trọng, cao quý, thường dùng trong ngữ cảnh anh hùng, xả thân.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Người chiến sĩ ấy đã anh dũng bỏ mình nơi chiến trường. (Người lính ấy đã anh dũng hy sinh tính mạng nơi chiến trường.)
- Bà mẹ có thể bỏ mình để cứu đứa con. (Người mẹ có thể hy sinh mạng sống để cứu đứa con.)
- Họ sẵn sàng bỏ mình vì độc lập của Tổ quốc. (Họ sẵn sàng hy sinh tính mạng vì nền độc lập của đất nước.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "bỏ mình vì": nhấn mạnh mục đích, lý do của sự hy sinh.
- Anh hy sinh, bỏ mình vì đồng đội. (Anh ấy hy sinh, chết vì đồng đội.)
- "nơi bỏ mình": chỉ địa điểm xảy ra sự hy sinh.
- Tượng đài được dựng lên ngay tại nơi ông đã bỏ mình. (Tượng đài được xây dựng ngay tại nơi ông đã hy sinh.)
Biến thể và từ gần giống
- Hy sinh (động từ): dâng hiến, chịu mất mát (có thể là tính mạng, lợi ích, thời gian) vì người khác hoặc mục đích chung. Nghĩa rộng hơn "bỏ mình".
- Hy sinh thời gian để giúp đỡ cộng đồng.
- Tử trận (động từ): chết trong trận chiến. Phạm vi hẹp hơn, chỉ dùng trong bối cảnh chiến tranh.
- Hàng ngàn binh sĩ đã tử trận.
- Hi sinh (động từ): cách viết khác của "hy sinh".
Từ đồng nghĩa
- Hy sinh tính mạng: từ đồng nghĩa trực tiếp, diễn đạt rõ nghĩa hơn.
- Xả thân: liều mình, dấn thân vào nơi nguy hiểm có thể dẫn đến cái chết.
- Quyên sinh (từ Hán Việt): tự kết liễu đời mình (thường vì tuyệt vọng), khác với "bỏ mình" thường vì lý tưởng.
Từ trái nghĩa
- Bảo toàn tính mạng: giữ gìn, bảo vệ cho mạng sống được an toàn.
- Thoát chết: sống sót sau một tình huống nguy hiểm đến tính mạng.
Lưu ý sử dụng
- "Bỏ mình" là từ mang tính trang trọng, thường xuất hiện trong văn viết, văn bản hành chính, báo chí hoặc khi nói về những sự kiện nghiêm túc, bi tráng. Ít dùng trong hội thoại thông thường hàng ngày.
- Không dùng "bỏ mình" để nói về cái chết thông thường, tự nhiên hoặc tai nạn không liên quan đến sự hy sinh có ý nghĩa.